ΚΡΙΤΙΚΗ: ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ

2014-02-18 11:47
ΚΡΙΤΙΚΗ:  ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ
Κριτήριο πνευματικής στάθμης ενός λαού είναι, σαφώς, η ικανότητα του να κρίνει, να ελέγχει τις υφιστάμενες δομές, να ακούει τον λόγο και τον αντίλογο. Αναρωτιέμαι, όμως, μέχρι πιο βαθμό η κριτική είναι θεμιτή και εποικοδομητική; Το ερώτημα αυτό εμπεριέχει τον προβληματισμό μου με βάση τα σημερινά κοινωνικοπολιτικά δεδομένα. Την ταυτότητα της μπορεί να τη βρεί μια κοινωνία μέσα από διεργασίες πνευματικές που ασφαλώς απαιτείται η κριτική. Όταν, όμως,  η άσκηση κριτικής είναι μια μηχανιστική απόρριψη του παραδομένου, καταντά ματαιοπονία και ουσιαστικά ανατρέπει τη δυνατότητα επαναϊερχάρχησης και επαναπροσδιορισμού των εκάστοτε δεδομένων. Στη δημοκρατία ο ρόλος της αντιπολίτευσης θεωρείται και είναι ακρογωνιαίος λίθος, ο λαός έχει ανάγκη από πιέσεις προς την κυβέρνηση για να προασπίσει τα κεκτημένα του. Στην επιστήμη, μέσα από τη δημιουργική αφομοίωση παλαιότερων γνώσεων και νέων και τον επιστημονικό έλεγχο έχουμε τεράστιες και θεαματικές αλλαγές. Μέσα από το χωνευτήρι της ιστορίας κρίνονται πρόσωπα και πράγματα, καταστάσεις πολιτικές και κοινωνικές. Αυτό, λοιπόν, που προκύπτει πολιτικά- επιστημονικά- ιστορικά αλλά και κοινωνικά είναι ο αδιαμφισβήτητος ρόλος που καλείται να διαδραματίσει η υγιής και εποικοδομητική κριτική. Επιπρόσθετα, η κριτική πρέπει και επιβάλλεται να είναι απαλλαγμένη από εμπάθεια, μικροκομματικές σκοπιμότητες και σοφίσματα, ενώ στόχος της πρέπει να παραμένει ο εντοπισμός του καίριου, του σημαντικού και η τεκμηρίωση  της άλλης άποψης, του αντίλογου με πειστικά επιχειρήματα. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούν να δημιουργηθούν προτάσεις θεμελιακές για πολιτισμικές κατακτήσεις και κοινωνίες που ξεπερνάνε κρίσεις και τέλματα δυναμικά, επαναστατικά. Επιτακτικό αίτημα των καιρών μας και ταυτόχρονο προαπαιτούμενο για την μεταβατική φάση που διανύουμε στον αιώνα της πληροφορικής,  πιστεύω πως είναι η πρόταξη του λόγου και του αντίλογου. Διαφορετικά, χωρίς τη συνδρομή της κριτικής σε όλες της εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής δεν μπορούμε να προκαλέσουμε την αλλαγή, το νέο και το διαφορετικό και να δώσουμε το στίγμα μας στον πολυπολιτισμικό κόσμο. 

—————

Πίσω